Zanglagan Armatura: Ishlatish Mumkinmi yoki Yo'q?

Zangning darajasiga qarab armaturani uch toifaga bo'lish mumkin. Uni ishlatishdan oldin "diagnoz" qo'yish shart:
1. "Yengil sarg'ish" (Nalyot) — Xavfsiz
Agar armatura yuzasida shunchaki sarg'ish rang paydo bo'lgan bo'lsa, lekin u qo'l bilan artilganda metallning o'zi silliq bo'lib chiqsa:
• Xulosa: Ishlatish mumkin.
• Fakt: Hatto ba'zi muhandislar yengil zang beton bilan armaturaning yopishishini (adgeziya) yaxshilaydi deb hisoblashadi, chunki metall yuzasi biroz g'adir-budur bo'ladi.
2. "Qatlamli zang" (Oksidlanish) — Shubhali
Zang metall yuzasidan bo'lak-bo'lak bo'lib to'kilayotgan bo'lsa (shulushit):
• Xulosa: Tozalash shart.
• Muammo: Bunday zang beton bilan metall o'rtasida "ajratuvchi qatlam" hosil qiladi. Natijada beton armaturani mahkam ushlamaydi va konstruksiya o'z kuchini yo'qotadi.
• Yechim: Metall cho'tka yoki maxsus "zangni o'zgartiruvchi" (preobrazovately rjavchini) suyuqliklar bilan tozalab, keyin ishlatish kerak.
3. "Chuqur korroziya" (Yemirilish) — Xavfli
Zang metallning ichiga kirib ketgan va uning diametri o'zgargan (masalan, 12 lik armatura zangdan keyin 10 mm bo'lib qolgan) bo'lsa:
• Xulosa: MUTLAQO TAQIQLANADI.
• Xatar: Bunday armatura o'zining elastiklik va yuk ko'tarish xususiyatini yo'qotgan. Uni beton ichiga ko'mish — vaqtli portlaydigan bombani o'rnatish bilan barobar.
________________________________________
🛑 Qachon Zang Betonni "Ichidan Yeydi"?
Beton ishqoriy muhitga ega bo'lib, u aslida metallni zangdan himoya qilishi kerak. Lekin quyidagi xatolar zangni "yovuz dushmanga" aylantiradi:
1. Himoya qatlamining (Zashita sloy) yo'qligi: Armatura betonning chetiga juda yaqin (2-3 sm dan kam) joylashsa, tashqaridan namlik va kislorod kiradi. Zanglagan metall hajman kengayadi va betonni ichidan yorib yuboradi.
2. Sho'ra va tuzlar: Agar beton qorishmasiga tahlil qilinmagan sho'r suv yoki loyli qum qo'shilsa, bu zanglash jarayonini 10 barobar tezlashtiradi.
3. Betonning g'ovakligi: Vibrator ishlatilmagan betonda havo qoladi. Bu havo armatura zanglashi uchun "yoqilg'i" bo'lib xizmat qiladi.
________________________________________
🛡️ "Beton Doktori"dan 3 ta Oltin Maslahat:
• Sotib olayotganda: Armatura "ko'k" (yangi chiqqan) holatda bo'lishiga harakat qiling. Agar u ochiq osmon ostida bir necha oy qolib ketgan bo'lsa, uning diametrini o'lchab ko'ring.
• Tozalash: Agar armatura qattiq zanglagan bo'lsa, uni qum (peskostruy) bilan tozalash eng samarali usuldir.
• Beton sifati: Armatura biroz zanglagan bo'lsa ham, betonni zich (vibrator bilan) va sifatli quysangiz, betonning ishqoriy muhiti zanglash jarayonini to'xtatib qo'yishi mumkin.
Xulosa: Yuzaki zang — bu qo'rqinchli emas. Lekin metallning "vazni" va "diametri" yo'qola boshlagan bo'lsa, uyingiz xavfsizligini tavakkalga qo'ymang.