Beton Vibratori: Nega Usiz Sifat Bo'lmaydi?

1. "Havo Pufakchalari" — Yashirin Dushman
Beton qorishmasi qolipga (opalubka) quyilganda, uning ichida tabiiy ravishda havo qolib ketadi.
• Vibratorsiz: Beton quyuqligi sababli o'z og'irligi bilan hamma joyga yetib bormaydi. Natijada armatura atrofida va burchaklarda "kovaklar" (pustota) qoladi.
• Vibrator bilan: Yuqori chastotali tebranish betonni "suyuqlik" holatiga keltiradi, havo pufakchalari tepaga chiqib ketadi va beton zichlashadi.
2. Nega Ustalar Vibratordan Qochishadi?
1. Vaqt va Kuch: Vibrator bilan ishlash jarayonni sekinlashtiradi va jismoniy charchatadi.
2. Qolipga Ishonchsizlik: Agar qolip (opalubka) bo'sh bo'lsa, vibrator berganda u yorilib ketishi yoki ochilib ketishi mumkin. Usta tavakkal qilgisi kelmaydi.
3. Uskuna Yo'qligi: Ko'p havaskor ustalarda shaxsiy vibrator bo'lmaydi, ijaraga olishga esa erinishadi.
3. Vibrator Ishlatilmaganining 3 Ta Ayanchli Oqibati
• Mustahkamlikning Yo'qolishi: Tadqiqotlarga ko'ra, beton tarkibidagi bor-yo'g'i 1% havo mustahkamlikni 5-6% ga kamaytiradi. Oddiy "xoda" bilan pishitilgan betonda 5-10% havo qolishi mumkin — bu 30-50% zaif degani.
• Armatura Korroziyasi: Beton zich bo'lmasa, namlik ichkariga oson kiradi va armaturani chirita boshlaydi.
• Yuzadagi "Asalari Inlari": Qolipni yechgandan keyin beton yuzasida g'ovaklarni ko'rsangiz, demak u yerda vibrator ishlamagan.
4. Vibratorni To'g'ri Nazorat Qilish (Siz uchun qo'llanma)
Usta vibratorni qo'liga olganda ham, u noto'g'ri ishlatishi mumkin. Mana shularga e'tibor bering:
• Vertikal tushirish: Vibrator beton ichiga qiyshiq emas, vertikal (tikka) tushishi kerak.
• Vaqt me'yori: Bir nuqtada 5-15 soniya ushlab turish kifoya. Beton yuzasida "sut" (yaltiroq suyuqlik) paydo bo'lishi va pufakchalar chiqishi to'xtashi — ish bitganidan darak.
• Masofa: Vibratorni har 40-50 sm masofada botirib chiqish kerak (tebranish doiralari bir-birini qoplashi shart).
• Armaturaga tekkizmaslik: Vibrator uchini (bulava) armaturaga tekkizish mumkin emas, bu armatura va betonning birikishini buzishi mumkin.
________________________________________